← Hasta rehberi

Omuz ve dirsek

Tenisçi dirseği: kortizon, PRP ve ameliyat ne işe yarar?

Gözden geçiren: Yrd. Doç. Dr. Utku Gürhan · Güncelleme: 3 Ekim 2026

Tenisçi dirseği (lateral epikondilit), bileği geriye kaldıran kasların dirseğin dış çıkıntısına yapıştığı tendonun aşırı kullanıma bağlı zorlanmasıyla oluşan dirsek dış yan ağrısıdır ve tenis oynamayanlarda da sık görülür [1][2]. Çoğu hasta istirahat, aktivite düzenlemesi, egzersiz ve bantlama gibi ameliyatsız yöntemlerle iyileşir, ancak yakınmalar bazen bir yıldan uzun sürebilir; ameliyat 6 ila 12 ay uygun tedaviye rağmen düzelmeyen az sayıda hasta için düşünülür [1][2].

Tenisçi dirseği nedir?

Bileği ve parmakları geriye kaldıran ön kol kasları, dirseğin dış tarafındaki kemik çıkıntıya (lateral epikondil) bir tendonla tutunur. En sık etkilenen yapı bu kaslardan birinin (ekstansör karpi radialis brevis) tendonudur [2].

Tekrarlayan zorlanma tendonun kemiğe yapıştığı yerde çok küçük yırtıklara yol açar ve ağrı ile hassasiyet doğar. Adı tenisten gelse de hastaların çoğu tenis oynamaz [1][2].

Hangi yakınmalar görülür?

Ağrı genellikle yavaş başlar, haftalar ve aylar içinde artar; hafif bir rahatsızlıktan uykuyu bozan sürekli ağrıya kadar değişebilir [1][2]:

  • Dirseğin dış yanında ağrı ya da yanma
  • Bir şey kaldırırken, kavrarken ya da bileği çevirirken artan ağrı
  • Dirseğin dış yanına dokununca hassasiyet
  • Ön kola yayılan ağrı ve kavrama gücünde azalma
  • Kolu tam düzleştirmekte zorlanma

Kimlerde ve neden olur?

Neden, bileği tekrar tekrar kavrama ve çevirme gerektiren işlerdir: uzun süre bilgisayar faresi kullanmak, dikiş dikmek, tornavida ya da fırça kullanmak ve raket sporları örnektir [1][2]. Boyacı, tesisatçı ve marangoz gibi elini yoğun kullanan meslekler daha sık etkilenir; hastalık en sık 30'lu ve 50'li yaşlarda görülür [1][2].

Tanı nasıl konur?

Tanı çoğunlukla öykü ve muayeneyle konur: dirsek dış yanındaki hassasiyete ve bileği dirence karşı kaldırırken ağrı olup olmadığına bakılır [2].

Görüntüleme her zaman gerekmez. Röntgen kireçlenme gibi başka nedenleri dışlamak, MR tendondaki hasarın boyutunu görmek, sinir iletim testi (EMG) ise sinir sıkışmasını dışlamak için istenebilir [2].

Önce evde ve fizyoterapide neler yapılır?

İlk adım ağrıyı artıran hareketlerden bir süre kaçınmaktır. Parasetamol ya da iltihap giderici jel, günde birkaç kez en çok 20 dakika sıcak veya soğuk uygulama ve eczanelerde bulunan ön kol bandı yardımcı olabilir [1][2].

Evde uygulanan önlemlerle 6 haftada düzelme olmazsa fizyoterapi önerilir: masaj, bilek ve ön kol için germe ve güçlendirme egzersizleri uygulanabilir [1]. Bir Cochrane derlemesine göre manuel terapi ve egzersiz tedavi sonunda ağrıyı ve kısıtlılığı hafifçe azaltabilir; etkinin kalıcılığına dair kanıt zayıftır [4].

Kortizon iğnesi

Kortizon iğnesi kısa dönemde ağrıyı hızla azaltabilir. Ancak randomize bir çalışmada kortizon yapılan hastaların bir yıllık sonuçları plasebo iğnesi yapılanlardan daha kötü bulunmuş ve yakınmalar daha sık geri dönmüştür [3]. Bu yüzden artıları ve eksileri hekimle ayrıntılı konuşulmalıdır.

PRP ve kendi kanıyla yapılan iğneler

Trombositten zengin plazma (PRP) ve kişinin kendi kanından hazırlanan iğneler de uygulanmaktadır [2]. Bir Cochrane derlemesi bu iğnelerin plaseboya göre ağrı ve işlevde anlamlı bir fayda sağlamadığını bildirmiştir [5]. Hastaların büyük bölümünde ameliyatsız tedavilerle sonuç alınır [2].

Ameliyat ve iyileşme

Uygun ameliyatsız tedaviye rağmen 6 ila 12 ay düzelmeyen yakınmalarda ameliyat değerlendirilebilir [1][2]. Ameliyatta hasarlı tendon dokusu temizlenir ve sağlıklı doku kemiğe yeniden tutturulur; işlem açık ya da artroskopik (kapalı) yapılabilir [2].

Ameliyattan sonra kol kısa süre atelle korunur, ardından hareket egzersizleri başlar; güçlendirme yaklaşık iki ay sonra eklenir ve spora dönüş genellikle ameliyattan 4 ila 6 ay sonra mümkün olur [2].

Ameliyat olmayanlarda da tenisçi dirseği çoğu zaman birkaç haftalık istirahatle geçer; ancak bazı kişilerde yakınmalar bir yıldan uzun sürebilir, bu yüzden sabırlı olmak ve programı düzenli sürdürmek önemlidir [1].

Beklememeniz gereken durumlar

Tenisçi dirseği acil bir durum değildir; evde uygulanan önlemlere rağmen ağrı 2 haftadan uzun sürerse hekime başvurun [1]. Şu durumlarda ise hemen acil servise gidin [6]:

  • Kolda şiddetli ağrı ve hareket ettirmede zorlanma
  • Yaralanma sırasında kopma sesi duyulması ya da kolun şeklinin değişmesi
  • Kolda karıncalanma ya da uyuşma
  • Kolda şişlikle birlikte yüksek ateş ya da titreme
  • Kol ağrısı aniden başlayıp göğüste baskı, ağırlık ya da sıkışma hissiyle birlikteyse: bu kalp krizi belirtisi olabilir, hemen acil yardım çağırın (Kuzey Kıbrıs ve Türkiye'de 112)

Sık sorulan sorular

Tenisçi dirseği ne kadar sürede geçer?
Çoğu kişide birkaç haftalık istirahat ve aktivite düzenlemesiyle düzelir; bazı hastalarda yakınmalar bir yıldan uzun sürebilir [1].
Kortizon iğnesi yaptırmalı mıyım?
Kısa sürede rahatlama sağlayabilir, ancak bir yıllık sonuçlar plaseboya göre daha kötü bulunmuş ve yakınmalar daha sık tekrarlamıştır. Karar artı ve eksiler hekimle konuşularak verilmelidir [3].
PRP işe yarar mı?
Bir Cochrane derlemesi PRP ve kişinin kendi kanıyla yapılan iğnelerin plaseboya göre ağrı ve işlevde anlamlı bir fayda sağlamadığını bildirmiştir [5].
Tenis oynamıyorum, neden bende oldu?
Hastaların çoğu tenis oynamaz; bilgisayar kullanımı, tadilat işleri ya da el aletleri gibi bileği tekrar tekrar kavrama ve çevirme gerektiren işler aynı zorlanmaya yol açar [1][2].
Tenisçi dirseği bandı işe yarar mı?
Ön kola takılan bant ya da destek günlük işlerde ağrıyı azaltmaya yardımcı olabilir ve ameliyatsız tedavinin bir parçası olarak önerilir [1][2].

Kliniğimizde önce yakınmanın gerçekten dirsek dışı tendondan kaynaklandığını muayeneyle doğrular, gerekirse görüntüleme ister ve iğne ile ameliyat seçeneklerinin artı ve eksilerini sizinle açıkça konuşarak planı birlikte yaparız.

Kaynaklar

  1. Tennis elbow. NHS (nhs.uk), 2024. nhs.uk
  2. Tennis Elbow (Lateral Epicondylitis). American Academy of Orthopaedic Surgeons (OrthoInfo). orthoinfo.org
  3. Effect of corticosteroid injection, physiotherapy, or both on clinical outcomes in patients with unilateral lateral epicondylalgia: a randomized controlled trial (Coombes BK, et al.). JAMA, 2013. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. Manual therapy and exercise for lateral elbow pain (Wallis JA, et al.). Cochrane Database of Systematic Reviews, 2024. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  5. Autologous blood and platelet-rich plasma injection therapy for lateral elbow pain (Karjalainen TV, et al.). Cochrane Database of Systematic Reviews, 2021. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  6. Elbow and arm pain. NHS (nhs.uk), 2024. nhs.uk

Bu yazı genel bilgi içindir; muayenenin ve görüntülemenin yerini tutmaz. Kendinize ait bir yakınmanız varsa hekime başvurun.

Bu alandaki diğer yazılar