Gelişimsel kalça displazisi (DDH), kalça yuvasının sığ olması ve uyluk kemiği başının yuvadan kısmen ya da tamamen çıkabilmesidir [1]. Erken saptandığında sonuçlar iyidir; ilk tedavi 6 aya kadar bebeklerde Pavlik bandajıdır [1]. Tedavi edilmezse bacak boyu farkı, yürüyüş bozukluğu ve ileri yaşta kalça ağrısı ya da artrit gelişebilir [1].
Gelişimsel kalça displazisi nedir?
Kalça yuvasının sığ olduğu ve uyluk kemiği başının yuvada kayabildiği ya da yuvadan çıkabildiği doğumsal bir durumdur [1].
Kimlerde daha sık görülür?
İlk doğan bebeklerde (rahimde yer dar olduğu için), makat gelişi doğumlarda, ailede DDH öyküsü olanlarda ve kız bebeklerde daha sık görülür; ayak çarpıklığı gibi başka ortopedik sorunlar da risktir [1].
Nasıl tanınır?
Yenidoğanlar hastaneden çıkmadan önce taranır. Tanı muayene ve öyküyle konur; görüntüleme yaşa göre değişir: küçük bebeklerde ultrason, daha büyük çocuklarda kemik yapısını gösteren röntgen kullanılır [1].
Tedavi
Altı aya kadar bebeklerde ilk tedavi Pavlik bandajıdır; kalçayı yerinde tutarken bacağa sınırlı hareket izni verir [1].
Bandaj yeterli olmazsa spika alçı uygulanır. Diğer yöntemler başarısız olursa ya da tanı 6 aydan sonra konursa ameliyat gerekir; ardından altı aya kadar alçı kullanılabilir [1].
Tedavi edilmezse ne olur?
Erken saptama ve müdahale iyi sonuç verir. Tedavi edilmeyen DDH bacak boyu farkına, yürüyüş bozukluğuna, ileri yaşta kalça ağrısına ve artrite yol açabilir [1].
Ne zaman başvurmalısınız?
Bebeğinizin bacaklarının biri kısa görünüyorsa, kalça çevresindeki kıvrımlar iki yanda farklıysa ya da bacak açılımı kısıtlıysa; ayrıca ilk doğan, makat gelişi ya da ailede DDH öyküsü gibi risk etkenleri varsa muayene isteyin [1].
Sık sorulan sorular
- DDH doğumda anlaşılır mı?
- Yenidoğanlar hastaneden çıkmadan önce taranır; yine de risk varsa ya da kuşku doğarsa tekrar muayene gerekir [1].
- Pavlik bandajı nedir?
- 6 aya kadar bebeklerde ilk tedavidir; kalçayı yerinde tutarken bacağa sınırlı hareket izni verir [1].
- Ameliyat ne zaman gerekir?
- Bandaj yeterli olmazsa ya da tanı 6 aydan sonra konursa [1].
- Tedavi edilmezse sorun çıkar mı?
- Bacak boyu farkı, yürüyüş bozukluğu ve ileri yaşta kalça ağrısı ya da artrit olabilir [1].
Bebeğinizde kalça konusunda herhangi bir kuşku varsa, beklemeden çocuk ortopedisi muayenesi isteyin.
Kaynaklar
- Developmental Dysplasia of the Hip in Children. University Hospitals (UH Rainbow), n.d.. uhhospitals.org
Bu yazı genel bilgi içindir; muayenenin ve görüntülemenin yerini tutmaz. Kendinize ait bir yakınmanız varsa hekime başvurun.